Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF) derlediği bilgiler, malumu bir kez daha ilan ediyor. Sadece 2002-2006 arasındaki stratejilerin ve büyüklerin savaşında 42 ülkede 1.5 milyondan fazla çocuk savaşa canlı tanık oldu, bazen de ölerek tanıklık etti.
Ayrıca, 1986-1996 yılları arasındaki savaşlarda 2 milyon çocuk öldü, 5 milyon çocuk sakatlandı. Bunun yanında, 12 milyon çocuk evsiz, 1 milyondan fazla çocuk ana-babasız kaldı ve 10 milyon aşkın çocuk ruhsal sarsıntı geçirdi.
Savaş bitse de travma bitmiyor
Yine UNICEF’in verileri, Filistin Gazze’de 2000 yılında 7-12 yaşlarındaki ilkokul öğrencilerinin yüzde 42’sinde savaşa bağlı travma sonrası stres bozukluğu olduğunu, çatışmalar bittikten yaklaşık 1 yıl sonra ise bu oranın yüzde 19 olarak belirlendiğini ortaya koydu. Saraybosna’da yapılan araştırma da çocukların hemen hemen tamamının bombardımanlara tanık olduğunu, Angola’da çocukların yüzde 66-95’inin işkenceye uğradığını, insanların öldürülüşlerini gördüklerini ortaya çıkardı. Irak’ta ve Ortadoğu’da 4.8 milyondan fazla çocuk savaşın doğrudan etkilerinden dolayı ağır beslenme sorunları yaşıyor, ishalli hastalıklar nedeniyle çocukların yüzde 30’undan fazlası okula gidemiyor.
1945-1992 yılları arasında 150’nin üstünde savaş gerçekleşti ve 60 milyonun üzerinde insan yaşamını yitirdi. Bu sayı, 19. yüzyıl savaşlarındaki toplam kayıpların iki katından fazla, 1992’den bu güne yaşanan savaş ve çatışmalar da bu sayıyı neredeyse iki katına çıkardı.
Savaş, çeşitli ruhsal bozuklukların oluşmasına, bireyde şiddet ve saldırganlık davranışlarında ciddi artışa, insani değerlerin kaybedilmesine, bireyin kendine ve topluma yabancılaşmasına, gelişmekteki yeni kuşakların kişilik gelişimi üzerinde olumsuz ve kalıcı değişikliklere neden olmakta.
‘Şiddet eğilimli insan’ı yaratıyor
Savaşın hem tanıklarını hem de sonraki kuşağı derinden etkilediğini söyleyen uzmanlar, savaşı gören toplumlarda, savaştan sonra şiddet ve insan öldürme davranışında ciddi artış görüldüğünü hatırlatarak, savaşın yeni kuşakların kişiliği üzerinde kalıcı olumsuz değişikliklere neden olabileceğini vurguluyor.
(birgun.net, 6 Ocak 2009)