Silah Ticareti Anla�mas�: Kad�nlar�n Haklar�n�n ve Cinsiyet E�itli�inin Sa�lanmas�

Silah Ticareti Anla�mas�: Kad�nlar�n Haklar�n�n ve Cinsiyet E�itli�inin Sa�lanmas� (26.06.2012)

Cinsiyet tabanl� �iddetin kriterlere a��k bir �ekilde dahil edilmesi i�in birle�mi� �a�r� (Haziran 2012)

�Cumartesi g�n� [18 Aral�k 2010] beni ve be� di�er kad�n� bir odaya g�t�rd�ler. Sabah saatleriydi. �� ki�iydiler. Giysilerimizi ��karmam�z� s�ylediler. Reddettim. Bir tanesi bana b��a��yla vurdu. Ona insan olmad��n� s�yledim. ��yle dedi: �Oras�n� g�rece�iz�. Silah�n� ��kard� ve boyun e�mek zorunda kald�m. �� adam bize tecav�z etti, maske tak�yorlard�. Sonra gittiler ve cumartesiye [22 Aral�k] kadar bizi evde tuttular. Her g�n bir jandarma bize yiyecek bir �eyler getirdi. Pazartesi g�n� [20 Aral�k] geri d�nd�ler. Ayn� adamlard�; ayn� adamlar olduklar�n� san�yorum. ��leden sonra ge� bir saatti ve bize tekrar tecav�z ettiler. 22 Aral�k ak�am� saat 5 gibi bizi serbest b�rakt�lar. O zamandan beri cesaret edip de doktora gidemedim.�¹ 1. Giri� Silahlar�n, cephanelerin, te�hizatlar�n ve ilgili ekipmanlar�n s�n�r �tesine sorumsuzca transfer edilmesi, milyonlarca ki�inin ya�amlar�n� ve ge�inme yollar�n� kaybetmelerine ve temel insan haklar�n�n ihlal edilmesine neden olmu�tur. �zellikle, k��k silahlar�n ve hafif silahlar�n yayg�n olarak kullan�labilir olmas� hem kad�nlar�n hem de erkeklerin g�venli�iyle ilgili riski art�rmakta ve sivil, siyasal, sosyal ve ekonomik haklar�n� kullanmalar�n� farkl� �ekillerde engellemektedir. Kad�nlar�n silahl� cinsiyet-tabanl� �iddetten orant�s�z bir �ekilde etkilendi�i ticaretin cinsiyet boyutu vard�r.
Temmuz 2012, Birle�mi� Milletler �ye Devletlerinin (BM), geleneksel silahlar�n ithalat�, ihracat� ve transferi i�in yayg�n uluslararas� standartlar getirmesi planlanan Silah Ticareti Anla�mas��n� (ATT) g�r��meleri i�in tarihi bir f�rsat sunmaktad�r.² Etkili bir ATT�nin ba�ar�lmas� acil bir gerekliliktir. ATT Devletlerin uluslararas� geleneksel silah g�ndericilerini, bu t�r transferlerden kaynaklanan �ok �e�itli olas� riskleri de�erlendiren, �zerinde anla�maya var�lm�� a��k kriterler listesine uygun olarak yetkilendirmelerini gerektirecektir. Temmuz ay�ndaki g�r��meler i�in anahtar konulardan biri, hangi kriterin dahil edilece�idir.	Silah Ticareti Anla�mas��ndaki bir kriter, Devletlerin g�zden ge�irilmekte olan silahlar�n tecav�z ve di�er t�rl� cinsel �iddet dahil cinsiyet esasl� �iddet eylemlerinde kullan�lmalar� veya bunlar� h�zland�rmak i�in kullan�lmalar� y�n�nde �nemli bir risk olmas� halinde, geleneksel silahlar�n uluslararas� transferine izin vermemelerini gerektirmelidir.
Silah ticaretinin belli cinsiyet boyutlar� ve etkileri vard�r ve bu nedenle, ATT�nin bunu do�rudan ve uygun bir �ekilde ele almas� �ok �nemlidir. Buna g�re, anla�ma metninde cinsiyete g��l� referanslar yap�lmal�d�r ve anla�ma kriterleri cinsiyet esasl� silahl� �iddet risklerini ele almal�d�r. Bu makale, neden ATT�nin Devletlerin g�zden ge�irilmekte olan silahlar�n tecav�z ve di�er t�rl� cinsel �iddet dahil cinsiyet esasl� �iddet eylemlerinde kullan�lmalar� veya bunlar� h�zland�rmak i�in kullan�lmalar� y�n�nde �nemli bir risk olmas� halinde, geleneksel silahlar�n uluslararas� transferine izin vermemelerini gerektirmesi gerekti�ini k�saca a��klayacakt�r. Risk de�erlendirme s�recindeki baz� anahtar sorular, silahlar� kontrol etmek ve bu t�r �iddeti �nlemek i�in etkili d�zenleyici sistemlerin olup olmad��n� ve cinsiyet esasl� �iddet eylemlerinin veya modellerinin kan�t� olup olmad��n� i�ermelidir.

Silah Ticareti Anla�mas�: Kad�nlar�n Haklar�n�n ve Cinsiyet E�itli�inin Sa�lanmas�

Cinsiyet tabanl� �iddetin kriterlere a��k bir �ekilde dahil edilmesi i�in birle�mi� �a�r� (Haziran 2012)

2. Neden cinsiyet ATT kriterlerine dahil edilmeli?

Silah ticaretinin belli cinsiyet boyutlar� ve ayr�mc�l�k ve cinsiyet esasl� �iddetle do�rudan ba�lant�s� vard�r. Silahlardan, g�� ve stat�den cesaret alan Devlet olan ve olmayan taraflar s�kl�kla, cinsiyet esasl� �iddete ba�vurmakta, dokunulmazl�klar�yla kad�nlar� orans�z bir �ekilde etkilemektedir. Bunun bar��, g�venli�i, cinsiyet e�itli�ini ve g�venli kalk�nmay� peki�tirmeye y�nelik �abalar �zerinde geni� kapsaml� ��kar�mlar� vard�r.

T�m �er�evelerde, politikalarda ve programlarda kad�nlar ve erkekler �zerinde de�i�iklik g�steren etkilere dikkat ederek BM�nin daha geni� olan toplumsal cinsiyet uygulamas�yla tutarl� olmak amac�yla AT�nin sorumsuzca yap�lan uluslararas� silah transferlerinin kad�nlar ve kad�n haklar� �zerindeki belirgin etkisini tan�mas� gerekmektedir. �ye Devletler ve BM artan �ekilde �al��malar�nda kad�nlar�n belirgin haklar�n� tan�m�� ve ele alm��t�r. �zellikle bar�� ve g�venlik giri�imleriyle ilgili olarak �ye Devletler kad�n haklar�n�n ve kad�nlar�n kat�l�m�n�n bu s�re�lere dahil edilmesi i�in �a�r�da bulunmu�tur. BM G�venlik Konseyi³�nin Kad�n, Bar�� ve G�venlik g�ndemi �at��malar�n �nlenmesinde, �at��malar�n ��z�mlenmesinde ve bar��n sa�lanmas�nda sistematik bir �ekilde ele al�nacak ve g��lendirilecek �ekilde kad�n haklar� ve kad�nlar�n bu s�re�lere dahil olmas� i�in �a�r� taahh�tlerini i�ermektedir. Genel Kurul bir�ok ortamda d�nyan�n d�rt bir yan�nda farkl� �ekillerde ve g�r�nt�lerde kad�nlara kar�� iddetin yayg�nl�� konusunda duydu�u endi�eleri ifade etmi�, bu t�r �iddetin kad�nlar�n temel insan haklar�n� ve �zg�rl�klerini kullanabilme yetisine ciddi �ekilde zarar verdi�ine ve hatta bunu yok sayd��na dikkat �ekmi�tir.⁴ ATT�de, �ye Devletler anla�may� �nsan Haklar� ve koruma taahh�tlerine dayand�rmal� ve cinsiyet esasl� �iddet konusunda belli kriterleri anla�maya dahil etmelidir.

3. Silah ticaretinin cinsiyet�i etkileri

Silah ticareti kad�n, erkek, erkek �ocu�u ve k�z �ocu�u fark etmeksizin herkesi farkl� �ekillerde etkilemektedir. A�a��da, silah ticaretinin hem �at��ma zaman�nda hem de bar�� d�neminde kad�nlara kar�� cinsiyet esasl� �iddetin yay�lmas�n� nas�l sa�lad��na ve h�zland�rd��na dair baz� �rnekler yer almaktad�r. ATT�nin kriterlerinde cinsiyet esasl� �iddet dahil, ATT hem ithalat hem de ihracat yapan �lkelerin farkl� nitelikte de olsa bu su�lar� �nlemek i�in ortak bir sorumlulu�u oldu�unu kabul etmelidir.

■ Cinsel �iddet s�kl�kla silahl� �at��ma s�ras�nda yayg�n ve sistematik olarak sivillere kar�� kullan�lmaktad�r, ancak ne kadar kapsaml� oldu�u b�y�k oranda az�msanmaktad�r⁵ ve silahlar�n yayg�nla�mas�yla ba�lant�l�d�r, ancak nadiren incelenmektedir. BM�nin �at��ma S�ras�nda Cinsel �iddet Konusundaki �zel Temsilcisi Margot Wallstrom, BM G�venlik Konseyi�ne vermi� oldu�u resmi beyan�nda bu konuya de�inmi�tir, ��at��mayla ilgili cinsel �iddet, herhangi bir �lkeye ya da k�taya �zg� de�ildir: K�resel bir risktir� (�ubat 2012). �rne�in, Cote d'lvoire�de kad�nlara kar�� devletin g�venlik g��leri ve silahl� muhalefet gruplar� dahil �e�itli akt�rler taraf�ndan sergilenen cinsiyet esasl� �iddet, �lkeye olan k��k silah ithalat�n�n yayg�nla�mas�yla �nemli �l��de yo�unla�m��t�r.

Cinsiyet esasl� �iddet cinsiyete dayal� sosyal beklentiler ve konumlar ile ilgili �iddettir ve hem kad�nlar hem de erkekler taraf�ndan ve her iki cinsiyete de y�nelik olarak sergilenebilir. Ancak, cinsiyet esasl� �iddetin b�y�k k�sm� erkekler taraf�ndan sergilenmektedir ve kad�nlar ile k�z �ocuklar�na y�neltilmi�tir ve ayr�mc�l�kla ba�lant�l�d�r.

Cinsiyet esasl� �iddet, BM Kad�nlara Kar�� Ayr�mc�l��n Ortadan Kald�r�lmas� Komitesi�nin (CEDAW) Genel �nerisi 19�da �kad�n oldu�u i�in kad�nlara kar�� y�nlendirilmi� veya orant�s�z bir �ekilde kad�nlar� etkileyen �iddet� olarak tan�mlanmaktad�r.

Cinsel �iddet tecav�z�, cinsel k�leli�i, zoraki fuhu�u, zoraki hamileli�i veya zoraki k�rtaj�, art�r�lan sterilizasyonu, sark�nt�l��, ka�ak��l��, uygunsuz t�bbi m�dahaleleri, ��plak aramalar� ve cinsel tacizi kapsamaktad�r.

Geciken BM silah ambargosundan �nce, bir�ok Do�u Avrupa �lkesi Cote d'Ivoire H�kumetine h�kumet g��lerinin ciddi insan haklar� ihlallerine dahil olmas�na ra�men b�y�k miktarlarda silah sevk etti. Dahas�, k��k silahlar �lkede da��lmaya devam ediyor ve uluslararas� silah arac�lar� ve ka�ak��lar� daha fazla k��k silah ve daha b�y�k geleneksel silahlar teslim etmekle tehdit ediyorlar.⁶

Silah Ticareti Anla�mas�: Kad�n Haklar�n�n ve Cinsiyet E�itli�inin Sa�lanmas� Cinsiyet tabanl� �iddetin kriterlere a��k bir �ekilde dahil edilmesi i�in birle�mi� �a�r� (Haziran 2012)

� Silahlar bask�y� ve devletin �iddetini h�zland�rmak i�in kullan�lmaktad�r. 28 Eyl�l 2009 Pazartesi g�n�, Gineli g�venlik g��leri Conakry Stadyumu�nu bar��l bir �ekilde protesto eden bir grup silahs�z sivil toplum �rg�t�ne ve siyasi partiye a��r� g�� ve cinsel �iddet dahil yasad�� iddet ve di�er toplu insan haklar� ihlallerini i�eren eylemlerde bulundular. Bir kad�n Uluslararas� Af �rg�t��ne �unlar� s�yledi, �Bir duvara t�rmanmaya �al��t�m ancak bir �k�z�l bereli� beni g�rd� ve di�eri bacaklar�ma ate� ederken bana copuyla vurdu. �� tanesi beni yerde s�r�kleyerek tuvaletlere do�ru g�t�rd�. Bir �k�z�l bereli� kafama silah�n� do�rulturken di�eri ban tecav�z etti...."⁷ Kan�tlar, Gineli g�venlik g��lerinin yasad�� cinayetler, cinsel �iddet ve bar��l g�sterilerin �iddetle bast�r�lmas� i�in k��k silahlar� tekrar tekrar kullanmalar�na ra�men k��k silah cephaneleri i�in uluslararas� ikmal malzemeleri almaya devam ettiklerini g�stermektedir.⁸

� Baz� devletlerde, ate�li silahlarla ilgili cinayetlerden ve aile i�i �iddetten kad�nlar orant�s�z olarak y�ksek oranlarda etkilenmektedir. �nsan Haklar� Ombudsman� Ofisi taraf�ndan Guatemala�da ger�ekle�tirilen ara�t�rmalar, t�m cinayet olaylar�nda ate�li silahlarla �ld�r�lenlerin %69�unun kad�nlardan olu�tu�unu g�stermektedir.⁹ Cinayetlerle ilgili olarak soru�turma yap�lmamas� ve d��k h�k�m giyme oranlar�, bu t�r su�larla ilgili olarak bir dokunulmazl�k k�lt�r�n�n olu�mas�na katk�da bulunmu�tur. Kad�nlara kar�� iddet �zellikle Guatemala�da �ok yayg�nd�r: 2010 y�l�nda, polise g�re en az 695 kad�n �ld�r�lm��t�r ve b�ylece 2004 y�l�ndan bu yana �ld�r�len kad�nlar�n toplam say�s� en az 4.400�e ula�m��t�r. �ld�r�len ki�ilerin �o�unun bedenleri cinsel �iddete ve di�er t�rl� i�kencelere maruz kald�klar�n� g�stermektedir.¹⁰ Kay�p kad�n olaylar�na polisin yan�t vermemesi, kad�nlar�n y�ksek �ld�r�lme oran� ve i� karart�c� h�k�m giyme oran� dikkate al�nd��nda devletin bunu kabul edip etmedi�i konusunda kafalarda soru i�aretlerinin olu�mas�na neden olmaktad�r. Ulusal �apta k��k silahlar�n y�ksek da��l�m seviyelerine ra�men, Guatemala b�y�k miktarlarda tipik olarak tabanca ve revolver �eklinde k��k silahlar ve cephane ithal etmeye devam etmektedir.¹¹ �ek Cumhuriyeti, Kore Cumhuriyeti, Arjantin, Slovakya ve Almanya 2004 ve 2006 y�llar� aras�nda Guatemala�ya 3.716.666 Amerikan Dolar� de�erinde tabanca ve revolver ihra� etmi�tir.¹²Bir�ok yabanc� �lkeden yap�lan bu k��k silah transferleri, halihaz�rda k��k silahlar�n y�ksek oranlarda mevcut ve kullan�labilir oldu�u bir �lkede yayg�n olan �iddetli su� ve cinsiyet tabanl� �iddet modelini daha da k�t�le�tirmektedir. Guatemala H�kumetinin k��k silahlar �zel ki�iler ve yasa d�� silahl� su� gruplar� taraf�ndan bu kadar yayg�n bir �ekilde k�t�ye kullan�l�rken gerekli �zeni g�stermemesi, gelecekte yap�lacak olan k��k silah transferlerinin Guatemala�daki �iddetli su�u ve cinsiyet esasl� �iddeti k�t�le�tirmesinin muhtemel oldu�una dair �nemli bir risk te�kil etmektedir.¹³

ATT�deki cinsiyet esasl� silahl� �iddete y�nelik bir kriter, bu t�r �iddeti i�leyen ki�ilere olan silah transferlerinin s�n�rland�r�lmas�nda yard�mc� olabilir ve b�ylece kad�nlar�n haklar�n�n ve cinsiyet e�itli�inin g�venceye al�nmas�na yard�mc� olabilir.

4. Cinsiyet esasl� �iddet kriterinin uygulanmas�

Silah Ticareti Anla�mas��ndaki bir kriter, Devletlerin g�zden ge�irilmekte olan silahlar�n tecav�z ve di�er t�rl� cinsel �iddet dahil cinsiyet esasl� �iddet eylemlerinde kullan�lmalar� veya bunlar� h�zland�rmak i�in kullan�lmalar� y�n�nde �nemli bir risk olmas� halinde, geleneksel silahlar�n uluslararas� transferine izin vermemelerini gerektirmelidir. Bu kriterin uygulanmas� i�in, Devletler bu riski anlaml� bir �ekilde de�erlendirmelidir, di�er bir deyi�le, bir silah transferi ba�vurusunu de�erlendirirken gerekli �zeni g�stermek suretiyle hareket etmelidir. Gerekli �zen standard�n� kar��lamak i�in Devletler, teklif edilen nihai kullan�c�lar�n silahlar� �e�itli �ekillerde k�t�ye kullanma ihtimalleri oldu�unun makul bir �ekilde �ng�r�l�p �ng�r�lemeyece�ini belirlemelidir.

Silah Ticareti Anla�mas�: Kad�nlar�n Haklar�n�n ve Cinsiyet E�itli�inin Sa�lanmas�

Cinsiyet tabanl� �iddetin kriterlere a��k bir �ekilde dahil edilmesi i�in birle�mi� �a�r� (Haziran 2012)

ATT�nin kriterlerinde cinsiyet esasl� �iddet dahil, ATT hem ithalat hem de ihracat yapan �lkelerin farkl� nitelikte de olsa bu su�lar� �nlemek i�in ortak bir sorumlulu�u oldu�unu kabul etmelidir. Cinsiyet esasl� �iddetin tamam�n�n yasad�� olmas�na ve adrese �hracatta bulunan Devletin ana yasal sorumlulu�u olmas�na ra�men, �nemli bir ihlal riski oldu�unda geleneksel silahlar�n transferi ger�ekle�tirildi�inde, ATT�nin �zel mekanizmas�n�n �al��t�r�lmas� gerekmektedir: Yani, geleneksel silah transferinin ithalat�n�n, ihracat�n�n veya uluslararas� g�nderiminin teklif edilen nihai kullan�c�s�n� zararl� faaliyetlerde bulunmay� d��n�yorsa veya silah kullanmak suretiyle cinsiyet esasl� �iddete neden olan s�rekli ve yayg�n ihlalleri �nlemek i�in g�revlerini yapm�yorlarsa.

Gerekli �zen standard�n� kar��lamak i�in ATT ruhsat verme yetkililerinin ve devlet �al��anlar�n�n �zellikle geleneksel silahlar�n transferinden do�abilecek olan cinsiyet esasl� �iddet risklerini ele almak suretiyle objektif ve do�rulanabilir bilgi kaynaklar�n� g�zden ge�irmelerini zorunlu k�lmal�d�r. As�l risk, k�smen, silahlar� kontrol etmek ve bu t�r �iddeti �nlemek amac�yla y�r�t�len etkili d�zenleyici sistem ve cinsiyet esasl� �iddet eylemlerinin veya modellerinin kan�t� ile kan�tlanmaktad�r. �� ana de�erlendirme sorusu a�a��da s�ralanm��t�r (not: ayr�nt�l� bir liste olmas� ama�lanmam��t�r).

Ana Risk De�erlendirme Sorular�

1. �thalat� ger�ekle�tiren Devlette cinsiyet esasl� �iddeti �nlemek ve ayr�ca bu t�r eylemleri kaydetmek, raporlamak ve belgelemek y�n�ndeki y�k�ml�l�kler de dahil olmak �zere bu t�r silahlar�n sat��n�, g�nderimini ve kullan�m�n� kat� bir �ekilde d�zenleyen kanunlar, politikalar ve uygulama mekanizmalar� var m�?Bu kanunlar ve politikalar uygulan�yor mu? Uygulama mekanizmalar� etkili mi?

2. Yetkilendirme s�recine tabi olan silahlar� kullanarak cinsiyet esasl� �iddetin yay�l�m�n� g�steren, teklif edilen nihai kullan�c�n�n �u anki ve ge�mi� kay�tlar�n� g�steren ne t�r bilgiler var? Bu t�r ihlallerin meydana geldi�ine dair kan�t var m�? Kan�tlar g�venilir ve inan�l�r m�? �rne�in, devletin kendi raporlar�nda veya inan�l�r sivil toplum kurulu�lar� veya h�kumetler aras� kurulu�lar taraf�ndan belgelenmi� mi?

3. Ge�mi�teki cinsiyet esasl� �iddet e�ilimleri devam ediyor mu yoksa yeni modeller mi ortaya ��k�yor? Alan h�kumet bu nihai kullan�c� taraf�ndan bu t�r ihlallerin tekrar yap�lmas�n� �nlemek i�in pozitif y�k�ml�l�klerini kar��lad� m� ve su� i�leyenleri soru�turmak ve yarg�lamak i�in etkin �aba g�sterdi mi?

Baz� olas� bilgi kaynaklar�

� �thal eden devletten kanun, politika ve uygulama kapsam� uyar�nca kontroller hakk�nda belgelerin yan� s�ra ulusal ve uluslararas� sivil toplumdan benzeri bilgiler.

� BM belgeleri ve raporlar�: �at��mayla ba�lant�l� cinsel �iddet hakk�nda BM Genel Sekreterinin y�ll�k raporunda ve bunun ekinde yer alan bilgiler (SCR 1960'�n 18. paragraf� uyar�nca (2010)). Ekte, cinsel �iddet modellerinden sorumlu olan taraflar�n (askeri g��ler, milisler ve di�er silahl� gruplar) bir listesi yer almaktad�r. Di�er bilgiler, cinsel �iddete dair erken uyar� matrisi dahil �at��ma S�ras�nda Cinsel �iddet Hakk�nda �zel Temsilcinin Ofisi'nden al�nm��t�r.

� G�venlik Konseyi Karar�n�n 1325 (2000) ulusal �apta uygulanmas�na ili�kin veriler ve bilgiler ve STK g�lge raporlar� dahil ilgili kararlar. BM ve �ye Devletler taraf�ndan �u anda i�ler hale getirilmekte olan Karar�n 1325 (Genel Sekreterin Raporlar�nda S/2010/498 s�ralanm��t�r) uygulamas�n� �l�meye mahsus k�resel g�stergelerden al�nan bilgi.

� Kad�nlara Kar�� Ayr�mc�l��n Ortadan Kald�r�lmas�na �li�kin Uluslararas� S�zle�me (CEDAW) ve di�er �nsan Haklar� anla�malar� ve anla�malar� g�zlemleyen kurumlar�n yapt�� neriler uyar�nca devletler taraf�ndan haz�rlanan insan haklar� raporlar� ve STK�lar taraf�ndan haz�rlanan g�lge raporlar.

� BM veya B�lgesel insan haklar� kurumlar�n�n veya mekanizmalar�n�n yapt�� neriler ve haz�rlad�� raporlar.

� STK�lar�n haz�rlad�� insan haklar� raporlar�.

� Al�c� devletteki uluslararas� ajanslardan al�nan a��k ve kapal� kaynakl� bilgiler.

� Geleneksel silahlara ve uluslararas� ticarete odaklanm�� ara�t�rma kurulu�lar�n�n haz�rlad�� raporlar ve bilgiler.

� Al�c� Devletlerdeki ulusal diplomatik g�revlerin raporlar�.

¹Uluslararas� Af �rg�t��ne Mart 2011'de anlat�ld�� gibidir. Uluslararas� Af �rg�t� Nisan 2011�de sempatik Cumhurba�kan�n�n yakalanmas�ndan �nce, Aral�k 2010 itibariyle Abican�da Laurent Gbagbo�ya sad�k g�venlik g��leri taraf�ndan i�lenen �ok say�da tecav�z olay�n� belgelemi�tir, bkz. Kad�nlara Kar�� Ayr�mc�l��n Ortadan Kald�r�lmas� Hakk�nda BM Komitesine Cote D'lvoire Briefing�i,50. seans Ekim 2011, Uluslararas� Af �rg�t�, Endeks: AFR 31/009/2011.

²A/Res/64/48

³Bkz. Birle�mi� Milletler G�venlik Konseyi kararlar� 1325 (2000), 1820 (2008), 1888 (2009), 1889 (2009) ve 1960 (2010). Bkz. www.peacewomen.org

⁴Bkz., �rne�in, Kad�nlara kar�� her t�rl� �iddetin ortadan kald�r�lmas� hakk�ndaki Genel Kurul Kararlar� (A/RES/59/167, A/RES/57/181, A/RES/55/68) ve �at��ma durumunda ve ilgili hallerde olanlar dahil her t�rde tecav�z� ve di�er �ekillerdeki cinsel �iddeti ortadan kald�rma karar� (A/RES/62/134).

⁵Bkz., �rne�in, Kad�nlara Kar�� Ayr�mc�l��n Ortadan Kald�r�lmas� Hakk�nda BM Komitesine Cote D'lvoire Briefing�i, 50. Oturum Ekim 2011, Endeks: AFR 31/009/2011.

⁶Bkz., �rne�in Uluslararas� Af �rg�t� taraf�ndan Cote d' Ivoire hakk�nda yap�lm�� rnek �al��ma, D�n�m Noktalar�nda Kan: Silah Ticareti Anla�mas� ��in Savunulan Olay, 17 Eyl�l 2008 (ACT: 30/011/2008).

⁷Uluslararas� Af �rg�t�, Gine: B��aklar�yla Giysilerimi Kopararak ��kard�lar ve Beni Tamamen ��r�l��plak B�rakt�lar� Cinsel �iddet Ma�duru Kad�nlar�n ve K�z �ocuklar�n�n Sesleri, �ubat 2010, AFR 29/002/2010.

⁸Uluslararas� Af �rg�t�, Gine: �Siz Orduyu �stemediniz, �imdi Size Dersinizi Verece�iz� 28 Eyl�l 2009 Olaylar� ve Bunlar�n Sonras�, �ubat 2010, AFR 29/001/2010.

⁹Informe de muertes violentas de mujeres 2005. �nsan Haklar� Ombudsman� Ofisi. Bkz. Uluslararas� Af �rg�t�, Guatemala: Koruma yok, adalet yok: kad�n cinayetleri (g�ncelleme), 17 Temmuz 2006 (AMR 34/019/2006).

¹⁰Bkz. Uluslararas� Af �rg�t�, Guatemala: Koruma yok, adalet yok: kad�n cinayetleri (g�ncelleme), 18 Temmuz 2006, AI Endeksi: AMR 34/019/2006, ve Uluslararas� Af �rg�t�, Guatemala: Koruma yok, adalet yok: kad�n cinayetleri, 9 Haziran 2005, AI Endeksi: AMR 34/017/2005 ve ayr�ca di�er �rg�tler: CEDAW��n son yorumlar�: Guatemala, 2 Haziran 2006, CEDAW/C/GUA/CO/6; Kad�nlara kar�� iddet, nedenleri ve sonu�lar� hakk�nda �zel Raport�r Raporu, G�rev Guatemala, 10 �ubat 2005, E/CN.4/2005/72/Add.3.

¹¹Orta Amerika�daki di�er �lkelerle kar��la�t�r�ld��nda, Guatemala BM'nin 'tabancalar ve revolverler' kategorisinde en y�ksek oranda silah ithal etmektedir 89114. Guatemala bu kategoride 4.295.161 Amerikan Dolar� de�erinde ithalat yaparken �rne�in Nikaragua 1.919.774 Amerikan Dolar� ve El Salvador 1.537.718 Amerikan Dolar� de�erinde ithalat yapmaktad�r. Tablo sadece Guatemala�ya ithalat yapan ilk be�i g�stermektedir.

¹²Giri�lerin ihracat�� kodu 89114 �Tabancalar ve Revolverler (891.31�in kapsam�na girenler hari�)� alt�nda rapor edildi�i BM Silah Veri taban�n�n SITEC Rev 3 Kodunu kullanarak Guatemala'ya yap�lan ihracat�n toplam de�erine dayanmaktad�r. 2006 y�l�nda 104.272 Amerikan Dolar� de�erinde tabanca ve revolverin Honduras �zerinden Guatemala�ya tedarik edildi�ini ve bunlar�n Honduras�a ithal edilmedi�ini belirtmekte fayda var. Honduras�ta k��k silah imalat �ss� yoktur (Omega Ara�t�rma Vakf� veri taban�).

¹³Bkz. Uluslararas� Af �rg�t�, D�n�m Noktalar�nda Kan: K�resel bir Silah Ticareti Anla�mas� i�in savunulan olay, 17 Eyl�l 2008, AI Endeksi: ACT 30/011/2008

K�TAP �NER�LER�

F�LM �NER�LER�